Hiểu về điểm tín dụng: Những yếu tố ảnh hưởng và những yếu tố không ảnh hưởng

Điểm tín dụng là một con số, thường nằm trong khoảng từ 300 đến 850, phản ánh mức độ rủi ro của bạn dưới góc nhìn của các tổ chức cho vay. Điểm càng cao, bạn càng được đánh giá là có khả năng trả nợ tốt. Điểm tín dụng được sử dụng khi xét duyệt các khoản vay mua nhà, vay mua ô tô, cấp thẻ tín dụng, thuê nhà và thậm chí trong một số quy trình tuyển dụng.

Điểm tín dụng cao không chỉ giúp bạn dễ dàng tiếp cận các khoản vay mà còn giúp bạn vay với chi phí thấp hơn. Chẳng hạn, chênh lệch lãi suất giữa một người có điểm tín dụng 780 và một người có điểm 620 đối với khoản vay mua nhà trong 30 năm có thể khiến tổng số tiền lãi phải trả khác nhau tới hơn một trăm nghìn đô la Mỹ. Vì vậy, việc kiên trì cải thiện điểm tín dụng theo thời gian là một trong những thói quen mang lại lợi ích tài chính lớn nhất trong quản lý tài chính cá nhân.

Hầu hết các mô hình chấm điểm tín dụng đều dựa trên năm yếu tố chính. Trong đó, lịch sử thanh toán là yếu tố quan trọng nhất, chiếm khoảng 35% tổng điểm. Chỉ một lần thanh toán chậm từ 30 ngày trở lên cũng có thể khiến điểm tín dụng giảm đáng kể và thông tin này sẽ được lưu trên báo cáo tín dụng trong vòng bảy năm. Vì vậy, thói quen đơn giản nhưng hiệu quả nhất để duy trì điểm tín dụng tốt là luôn thanh toán mọi hóa đơn đúng hạn, tốt nhất nên thiết lập chế độ thanh toán tự động nếu có thể.

Yếu tố quan trọng thứ hai là tỷ lệ sử dụng tín dụng – tức tỷ lệ giữa số tiền bạn đang sử dụng và tổng hạn mức tín dụng được cấp – chiếm khoảng 30%. Tiếp theo là độ dài lịch sử tín dụng, chiếm khoảng 15%. Phần còn lại được quyết định bởi lịch sử mở tín dụng mới và cơ cấu các loại hình tín dụng mà bạn sử dụng. Những yếu tố nằm ngoài năm nhóm này, chẳng hạn như thu nhập, số dư trong tài khoản ngân hàng hay việc bạn đang thuê nhà hay sở hữu nhà, không trực tiếp ảnh hưởng đến điểm tín dụng.

Tỷ lệ sử dụng tín dụng được tính cho từng thẻ riêng lẻ và cho tổng tất cả các thẻ tín dụng mà bạn sở hữu. Ví dụ, nếu bạn có một thẻ tín dụng với hạn mức 1.000 USD và đang sử dụng 900 USD, thì tỷ lệ sử dụng tín dụng của bạn là 90%. Mức này có thể khiến điểm tín dụng bị ảnh hưởng tiêu cực, ngay cả khi bạn luôn thanh toán đầy đủ dư nợ mỗi tháng. Lý do là vì ngân hàng thường báo cáo số dư trên thẻ cho cơ quan chấm điểm tín dụng trước khi khoản thanh toán của bạn được ghi nhận.

Có hai cách đơn giản nhưng hiệu quả để cải thiện tình trạng này. Thứ nhất, hãy thanh toán bớt dư nợ trước ngày chốt sao kê, thay vì chỉ thanh toán trước hạn đến hạn. Thứ hai, nếu bạn đã sử dụng thẻ trong thời gian dài và luôn có lịch sử thanh toán tốt, hãy đề nghị ngân hàng tăng hạn mức tín dụng. Khi hạn mức tăng nhưng số dư không đổi, tỷ lệ sử dụng tín dụng sẽ giảm, từ đó có thể giúp cải thiện điểm tín dụng. Chỉ với hai thay đổi này, nhiều người đã tăng được khoảng 20 điểm hoặc hơn chỉ sau vài kỳ sao kê.

Việc tự kiểm tra báo cáo tín dụng của mình không làm giảm điểm tín dụng. Tương tự, quan niệm cho rằng bạn cần duy trì một khoản dư nợ trên thẻ tín dụng để cải thiện điểm số cũng là một lầm tưởng phổ biến. Trên thực tế, việc thanh toán toàn bộ dư nợ mỗi kỳ vừa giúp tiết kiệm chi phí lãi vay, vừa có lợi hơn cho điểm tín dụng. Ngược lại, việc đóng một thẻ tín dụng cũ mà bạn không còn sử dụng có thể làm giảm điểm tín dụng do rút ngắn tuổi đời trung bình của các tài khoản tín dụng và giảm tổng hạn mức tín dụng hiện có.

Khi một tổ chức cho vay kiểm tra báo cáo tín dụng của bạn để xem xét hồ sơ vay vốn, điểm tín dụng có thể giảm nhẹ vài điểm. Tuy nhiên, tác động này thường chỉ mang tính tạm thời và sẽ dần biến mất trong vòng khoảng một năm. Ngoài ra, nếu bạn so sánh nhiều đề nghị vay mua nhà hoặc vay mua ô tô trong một khoảng thời gian ngắn, các lần kiểm tra này thường được tính là một lần tra cứu tín dụng duy nhất. Vì vậy, bạn không cần ngần ngại tìm hiểu và so sánh các lựa chọn để có được điều kiện vay tốt nhất.

Nếu bạn chưa có lịch sử tín dụng, hai cách nhanh nhất và hợp pháp để bắt đầu xây dựng điểm tín dụng là sử dụng thẻ tín dụng có tài sản đảm bảo (secured credit card) hoặc trở thành người dùng được ủy quyền (authorized user) trên một thẻ tín dụng lâu năm của cha mẹ hoặc người thân. Hãy dùng thẻ cho một khoản chi tiêu nhỏ, cố định hằng tháng, thanh toán đầy đủ dư nợ và để thời gian dần cải thiện hồ sơ tín dụng.

Nếu điểm tín dụng của bạn bị ảnh hưởng do thanh toán trễ hạn hoặc khoản nợ bị ngân hàng ghi nhận là không thể thu hồi (charge-off), quá trình phục hồi sẽ chậm hơn nhưng vẫn có thể đạt được. Các dấu hiệu tiêu cực trong báo cáo tín dụng sẽ giảm dần mức độ ảnh hưởng theo thời gian. Hãy duy trì việc thanh toán đúng hạn, giữ tỷ lệ sử dụng tín dụng ở mức thấp và tránh mở quá nhiều tài khoản tín dụng mới cùng lúc. Chỉ sau hai năm có hành vi tín dụng tích cực và ổn định, điểm tín dụng có thể được cải thiện đáng kể ngay cả khi bắt đầu từ một mức rất thấp.