Chiến lược trả nợ: Snowball và Avalanche — phương pháp nào thực sự hiệu quả hơn

Trước khi chọn phương pháp trả nợ, bạn cần có một bức tranh đầy đủ về tình hình nợ của mình. Hãy liệt kê tất cả các khoản nợ: thẻ tín dụng, vay tiêu dùng cá nhân, vay mua xe, vay sinh viên, hóa đơn y tế, tiền vay mượn từ người thân. Với mỗi khoản, hãy ghi rõ số dư nợ, lãi suất và khoản thanh toán tối thiểu.

Nhiều người khá bất ngờ khi thực sự làm việc này. Cảm giác mơ hồ rằng "mình có một ít nợ" bỗng trở thành một con số cụ thể, thường cao hơn nhiều so với họ nghĩ. Sự rõ ràng này có thể gây khó chịu, nhưng lại rất hữu ích — bạn không thể lập kế hoạch trả nợ nếu vẫn đang vô thức làm tròn giảm bớt tổng số nợ thực tế của mình.

Phương pháp Avalanche ưu tiên trả khoản nợ có lãi suất cao nhất trước. Bạn vẫn thanh toán mức tối thiểu cho mọi khoản nợ, sau đó dồn toàn bộ số tiền dư ra vào khoản nợ có lãi suất cao nhất. Khi khoản đó được trả hết, chuyển sang khoản có lãi suất cao thứ hai, và cứ thế tiếp tục cho đến khi trả hết toàn bộ nợ.

Về mặt toán học, đây là con đường tiết kiệm nhất. Bạn trả tổng số tiền lãi ít nhất vì đã xóa bỏ khoản nợ "đắt đỏ" nhất trước tiên. Nếu hai khoản nợ có lãi suất gần bằng nhau, hãy ưu tiên khoản có số dư nhỏ hơn để sớm giải phóng khoản thanh toán tối thiểu đó. Với những người có động lực từ những con số và bảng tính, đây là phương pháp rất khó bị đánh bại.

Phương pháp Snowball ưu tiên trả khoản nợ có số dư nhỏ nhất trước, bất kể lãi suất là bao nhiêu. Bạn vẫn thanh toán mức tối thiểu cho mọi khoản, sau đó dồn sức "đánh gục" khoản nợ nhỏ nhất. Khi khoản đó được trả hết, hãy chuyển khoản thanh toán đó sang khoản nhỏ tiếp theo, và tiếp tục như vậy. Mỗi lần trả hết một khoản nợ sẽ mang lại cảm giác chiến thắng rõ rệt.

Về mặt toán học, phương pháp này khiến bạn phải trả nhiều lãi hơn so với Avalanche. Nhưng xét về mặt tâm lý hành vi, nó thường vẫn chiến thắng. Cả nghiên cứu lẫn kinh nghiệm thực tế đều cho thấy những người áp dụng Snowball thường kiên trì với kế hoạch trả nợ lâu hơn, vì những chiến thắng nhỏ ban đầu tạo ra động lực. Một phương pháp tốn kém hơn một chút nhưng bạn thực sự hoàn thành được vẫn tốt hơn một phương pháp tối ưu về mặt lý thuyết nhưng bị bỏ dở ngay ở tháng thứ tư.

Có hai câu hỏi giúp bạn quyết định. Thứ nhất, chênh lệch lãi suất giữa các khoản nợ của bạn lớn đến mức nào? Nếu khoản lãi suất cao nhất là 24% và thấp nhất là 6%, phương pháp Avalanche sẽ giúp bạn tiết kiệm được một khoản tiền đáng kể. Nếu tất cả các khoản đều nằm trong khoảng 6-9%, sự khác biệt giữa hai phương pháp gần như không đáng kể. Thứ hai, động lực quan trọng với bạn đến mức nào? Nếu bạn từng bỏ dở kế hoạch trả nợ trước đây, Snowball sẽ là lựa chọn an toàn hơn.

Một cách kết hợp hợp lý: hãy dùng Snowball nếu bạn có một vài khoản nợ mà một trong số đó nhỏ hơn hẳn các khoản còn lại, sau đó chuyển sang Avalanche khi những "chiến thắng dễ dàng" đã hết. Phương pháp "đúng" nhất chính là phương pháp mà bạn thực sự theo đến cùng.

Cả hai phương pháp đều dựa vào việc giải phóng dòng tiền để tấn công khoản nợ mục tiêu. Hãy tạm dừng việc phát sinh nợ mới trong khi đang trả nợ cũ — việc mua thực phẩm bằng chính chiếc thẻ tín dụng bạn đang cố trả hết chẳng khác nào chạy trên máy chạy bộ, mãi không tiến lên được. Cân nhắc tạm ngừng chi tiêu cho những khoản không thiết yếu trong vài tháng để tạo đà.

Hãy theo dõi tiến độ một cách trực quan. Một tờ giấy dán trên tủ lạnh, một biểu đồ cập nhật mỗi tháng, hay một "nhiệt kế" vẽ trên bảng trắng — bất cứ thứ gì giúp biến quá trình chậm chạp này thành thứ bạn có thể nhìn thấy được. Quá trình trả nợ vốn dĩ vất vả và kéo dài. Nhưng chính sự tiến bộ nhìn thấy được sẽ giúp bạn kiên trì đi đến cùng.