Xây dựng quỹ dự phòng khẩn cấp: Bao nhiêu là đủ, cất giữ ở đâu và vì sao cần có

Quỹ khẩn cấp không phải là quỹ để đi du lịch, không phải quỹ để mua xe mới, và cũng không phải quỹ để dành cho khoản trả trước mua nhà trong tương lai. Đây là một lớp bảo hiểm giúp bạn tránh khỏi những sự cố tài chính thông thường biến thành vòng xoáy nợ nần: một đợt sa thải bất ngờ, một hóa đơn y tế không được bảo hiểm chi trả, một lần sửa xe không thể trì hoãn, hay một mái nhà quyết định "hỏng" đúng vào ngày hôm nay.

Nếu không có quỹ này, mọi cú sốc tài chính đều phải được hấp thụ bằng thẻ tín dụng hoặc một khoản vay, và tiền lãi phát sinh từ khoản nợ đó thường lớn hơn nhiều so với chi phí ban đầu của sự cố. Những người mang nợ thẻ tín dụng kéo dài nhiều năm thường có thể lần ngược lại điểm bắt đầu là một tình huống khẩn cấp duy nhất mà họ không có quỹ để chi trả. Quỹ khẩn cấp chính là bức tường lửa bảo vệ bạn.

Một cách tiếp cận hữu ích là xây dựng quỹ theo từng giai đoạn. Mục tiêu khởi đầu là một nghìn đô la. Số tiền này đủ để trang trải hầu hết các tình huống khẩn cấp thường gặp — sửa xe, khoản đồng chi trả y tế — mà không cần dùng đến thẻ tín dụng. Hãy đạt được con số này trước tiên, kể cả khi bạn vẫn đang trả các khoản nợ lãi suất cao.

Mục tiêu đầy đủ là từ ba đến sáu tháng chi phí thiết yếu: nhà ở, ăn uống, tiện ích, bảo hiểm, khoản trả nợ tối thiểu, đi lại. Ba tháng là hợp lý nếu bạn có công việc ổn định và người bạn đời cũng có thu nhập. Sáu tháng sẽ an toàn hơn nếu thu nhập của bạn không ổn định, bạn là người kiếm tiền duy nhất trong gia đình, hoặc bạn làm việc trong một ngành nhiều biến động.

Vượt quá sáu tháng, phần tiền mặt dư ra thường sẽ "làm việc" hiệu quả hơn ở nơi khác: trả bớt nợ, đóng vào tài khoản hưu trí, hoặc đem đi đầu tư. Giữ nhiều tiền mặt hơn mức cần thiết là một cách âm thầm để mất giá trị vì lạm phát.

Quỹ khẩn cấp cần đáp ứng ba tiêu chí: an toàn, thanh khoản cao, và hơi bất tiện một chút. An toàn nghĩa là không chịu rủi ro thị trường: đây không phải khoản tiền để đầu tư vào cổ phiếu hay tiền mã hóa. Thanh khoản cao nghĩa là bạn có thể rút ra trong vòng một hoặc hai ngày. Hơi bất tiện nghĩa là nó không nên nằm trong cùng tài khoản mà bạn quẹt thẻ ghi nợ hằng ngày, vì nếu vậy bạn sẽ dễ dàng tiêu vào những khoản không phải là khẩn cấp.

Một tài khoản tiết kiệm lãi suất cao tại một ngân hàng khác với ngân hàng bạn dùng cho tài khoản thanh toán chính sẽ đáp ứng đủ cả ba tiêu chí trên. Việc chuyển tiền mất khoảng một ngày — đủ nhanh cho bất kỳ tình huống khẩn cấp thực sự nào, nhưng cũng đủ chậm để hạn chế việc rút tiền theo cảm hứng. Tài khoản thị trường tiền tệ (money-market account) cũng là một lựa chọn phù hợp. Hãy tránh chứng chỉ tiền gửi (CD) trừ khi kỳ hạn rất ngắn — bạn không muốn phải chịu phí phạt rút trước hạn đúng vào lúc đang cần tiền gấp.

Chỉ nên sử dụng quỹ khẩn cấp cho những khoản chi ngoài dự kiến, cấp bách và thực sự cần thiết. Cả ba điều kiện này đều quan trọng như nhau. Thay máy giặt bị hỏng khi nhà đang chất đống quần áo cần giặt: nên dùng quỹ. Thay một chiếc máy giặt vẫn hoạt động tốt chỉ vì có mẫu đẹp hơn đang giảm giá: không nên.

Sau khi đã dùng đến quỹ, ưu tiên tài chính tiếp theo là bổ sung lại quỹ trước khi tiếp tục các khoản chi tiêu không thiết yếu khác. Một số người tạm thời chuyển hướng số tiền đáng lẽ dành cho các mục tiêu khác — như trả thêm nợ hay đầu tư — để bù đắp lại quỹ cho đến khi đầy đủ trở lại. Quỹ khẩn cấp chỉ thực sự có tác dụng nếu nó luôn sẵn sàng cho lần cần đến tiếp theo.

Sai lầm lớn nhất là đem quỹ khẩn cấp đi đầu tư vào cổ phiếu chỉ vì nghĩ rằng tiền mặt "chẳng sinh lời gì". Mục đích của quỹ này không phải là để sinh lời, mà là để luôn sẵn sàng, đầy đủ, vào đúng ngày tồi tệ nhất. Thị trường chứng khoán thường sụt giảm mạnh nhất đúng vào những giai đoạn suy thoái kinh tế — cũng chính là lúc nhiều người mất việc và cần đến khoản tiền này nhất.

Sai lầm thứ hai là giữ quỹ khẩn cấp chung với các khoản tiền khác. Sự tách biệt về mặt tâm lý chiếm đến một nửa giá trị của quỹ này. Sai lầm thứ ba là nghĩ rằng quỹ đã "hoàn thành" ngay khi đạt đến con số mục tiêu ban đầu, rồi không bao giờ xem lại khi chi phí sinh hoạt của bạn tăng lên. Hãy kiểm tra lại quy mô quỹ ít nhất mỗi năm một lần.